Günlük Satırlar Yazılar

ALES Nedir, Ne Değildir, Nereden Çıktı? Hadi gelin, önce bir “merhaba” diyelim. Burası biraz kafa karıştırıcı olabilir ama merak etmeyin, her şey yerli yerinde olacak. Şimdi, ALES… Hani şu hayatımıza bir türlü girmemek için direnen ama bir şekilde kapıyı çalıp giren o meşhur sınav. ALES’in açılımı bile bir tık soğuk gibi: Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. Ne kadar ciddi, değil mi? Biraz dur, nefes al, sakin ol! Bugün seni bir gencin gözünden, biraz da mizahi bir bakış açısıyla ALES’e bakmaya davet ediyorum. Ama önce şunu söyleyeyim: ALES, aslında, senin benin, bizim gibi öğrencilerin hayatının bir dönüm noktası olabilir.…

Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü ve Eğitimde Kuyruk Yağı Kullanımı Üzerine Pedagojik Bir Yaklaşım Öğrenme, yaşam boyunca süren bir yolculuktur. Sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda düşünme biçimimizi, değerlerimizi ve toplumsal ilişkilerimizi dönüştüren bir süreçtir. Bu bağlamda, günlük yaşamın sıradan unsurlarını pedagojik bir mercekten incelemek, bize hem öğrenmenin çok yönlülüğünü hem de kültürel bağlamın eğitim üzerindeki etkisini gösterir. Kuyruk yağı yemeklerde kullanılır mı sorusu, yüzeyde basit bir mutfak uygulaması gibi görünse de, aslında öğrenme süreçlerimizi, deneyimimizi ve toplumsal normlarla olan ilişkimizi anlamak için ideal bir tartışma noktası sunar. Kuyruk Yağı ve Kültürel Bağlam Kuyruk yağı, özellikle Orta Doğu ve bazı Asya mutfaklarında…

Kohne Ne Demek? TDK ve Sosyolojik Bir Bakış Bir insan olarak, toplumsal yaşamın karmaşık yapısını gözlemlerken, dilin ne kadar belirleyici olduğunu fark ediyorum. Kelimeler, sadece iletişimi sağlamakla kalmaz; aynı zamanda düşünme biçimimizi, algılarımızı ve toplumsal ilişkilerimizi şekillendirir. “Kohne” kelimesiyle karşılaştığımda, ilk tepkim merak oldu: Türk Dil Kurumu (TDK) bu kelimeyi nasıl tanımlıyor, hangi bağlamlarda kullanılıyor? TDK’ya göre “kohne”, “eski, kullanılmış, geçmişe ait” anlamına geliyor. Ancak bu tanım, sadece dilsel bir açıklama; sosyal yaşamda ise kelimenin çağrışımları çok daha geniş. Toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki etkileşimi anlamaya çalışırken, kelimelerin sosyolojik birer araç olduğunu görüyorum. Herkesin kendi deneyimi, kendi gözlemi ve kendi…

Adetin Bitmesi Kaç Gün Sürer? Farklı Bakış Açılarıyla İnceleme Adet döngüsü, kadınların yaşamındaki en temel biyolojik süreçlerden biri. Ancak, adetin bitmesi kaç gün sürer sorusu, birçok kadının kafasında bir belirsizlik yaratabiliyor. Bu konuda bir yandan bilimsel bir yaklaşım, diğer yandan insani ve sosyal bir bakış açısı söz konusu. Ben de Konya’da yaşayan, mühendislik ve sosyal bilimlere ilgi duyan bir birey olarak, bu konuyu hem analitik hem de duygusal açılardan incelemeyi seviyorum. İçimdeki mühendis ve içimdeki insan birbirine giriyor, bazen mantıklı bir şekilde, bazen ise duygusal bir çözümle… Adet Döngüsünün Temelleri ve Bilimsel Bir Yaklaşım İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Biyolojik bir…

Giriş: Kafenin Sessiz Kahramanlarıyla Tanışmak Kafeye her adım attığınızda, muhtemelen ilk dikkatinizi çeken şey dekor, menü veya ortamın sesi olur. Ama bir süre sonra fark edersiniz ki, mekânın ritmini ve deneyimini belirleyen esas kişiler, kahve yapanlardır. Ben, toplumsal yapıların bireylerin günlük yaşamını nasıl şekillendirdiğini anlamaya çalışan biri olarak, baristaları gözlemlemeyi ve onların mekânla, müşterilerle ve meslek arkadaşlarıyla kurduğu ilişkiyi incelemeyi alışkanlık haline getirdim. Peki, cafede kahve yapanlara ne denir? Sosyolojik açıdan bu soru, yalnızca meslek tanımını değil, aynı zamanda toplumsal etkileşimleri, güç ilişkilerini ve kültürel normları da kapsar. Cafede kahve yapan kişilere genel olarak “barista” denir. Barista, yalnızca kahve hazırlayan…

Beylerbeyi Kalecik Karası nasıl? Psikolojik Bir Mercekten İnsanın İç Dünyasına Yolculuk İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak etmeye başladığımda, bir yandan dış dünyayı gözlemlerken bir yandan da kendi içsel tepkilerimi sorgulamaya başlamıştım. Bir şarap tadımında, adının çağrıştırdığı semtin hafif rüzgârı gibi aklıma yerleşen soru şu oldu: Beylerbeyi Kalecik Karası nasıl? Bu sorunun ötesine geçerek, zihnimde kavramsal haritalar çizmeye başladım: algı, duygu, sosyal bağlam ve kültürel kodlar… Bu yazıda, Beylerbeyi Kalecik Karası’nı sadece bir tat nesnesi olarak değil, bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim bağlamlarında psikolojik bir mercekten ele alacağız. — Bilişsel Perspektif: Beylerbeyi Kalecik Karası nasıl algılanır? Bilişsel psikoloji,…

PAC Neden Öldü? Bir Fenomenin Sonu Bir fenomenin sonu, genellikle bir toplumu derinden etkiler. “PAC” olarak bilinen şeyin ölümünün de çok fazla kişi üzerinde etkisi oldu. Ama PAC tam olarak neydi ve neden öldü? İşte, 27 yaşında, araştırma dünyasında ilerlemeye çalışan birisi olarak, bu konuyu bilimsel bir bakış açısıyla ama herkesin rahatça anlayabileceği bir şekilde ele almak istiyorum. PAC Nedir? İlk önce PAC’ı tanımlayalım, çünkü çoğu kişi ne olduğunu tam olarak anlamıyor. Kısacası, PAC, Programmed Acquisition of Competence yani “Yetenek Kazanımının Programlanması” anlamına gelir. Bu, genellikle bir organizmanın, çevresindeki belirli uyarıcılara nasıl tepki vereceğini ya da nasıl öğrenip uyum sağlayacağını…

Merkür Retrosu Ne Zaman Çıkıyor? Bir İstanbul’lu Genç Yetişkinin Gözünden Bugünlerden birinde, İstanbul’daki ofiste otururken bir anda telefonum çaldı. Arkadaşım arıyordu. “Merkür retrosu var ya, ben sana demiştim!” dedi. Başka bir şey beklemiyordum, ama şaşkınlıkla bu kelimeleri duymam beni düşündürdü. Tam olarak ne demekti bu? Merkür retrosu. Herkesin merak ettiği, bazen saçmalığa dönüşen ama her zaman gündemde olan bu konuyu anlamaya karar verdim. Hem kişisel hem de toplumsal olarak etkilerini inceleyip, neler yaşadığımızı düşünerek yazmaya başladım. İnanın, bazen yazarken bile kafa karıştırıcı olabiliyor. O yüzden gelin, birlikte bu mereti anlamaya çalışalım. Merkür Retrosu Nedir? Merkür retrosu, bir gezegenin geri hareket…

Kaba İnşaattan Sonra Ne Yapılır? Edebiyatın Merceğinden Bir Yolculuk Bir bina yükselir; kaba inşaat tamamlanır. Betonun soğuk yüzeyi, çelik kirişlerin keskin hatları, tuğlaların düzenli dizilişi… İlk bakışta sadece fiziksel bir süreç gibi görünür. Ama edebiyat perspektifinden bakıldığında, kaba inşaat bir metnin taslağı, bir romanın ilk cümlesi veya bir şiirin ilk dizeleri gibidir. Henüz tamamlanmamış bir yapı, bir anlatının ham hâli, potansiyel yüklü bir evrendir. Anlatı teknikleri ve semboller aracılığıyla kaba inşaatın ardından gelen süreç, yalnızca mimari değil, zihinsel ve duygusal bir dönüşümle paralel bir deneyimdir. Kaba inşaatı bitmiş bir binayı düşünün: Henüz boya yapılmamış, duvarlar çıplak, odalar tamamlanmamış. Ama içinde…

Jüri Türkçe mi? Psikolojik Bir Mercek Kendimi insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak tanımlıyorum. Çoğu zaman, günlük yaşamda kullandığımız kavramların kökenlerini, zihnimizde nasıl temellendiğini ve bizi nasıl etkilediğini düşünürüm. “Jüri Türkçe mi?” gibi basit görünen bir soru bile, dilin, kimliğin ve sosyal etkileşimin kesişiminde şaşırtıcı psikolojik katmanlar barındırır. Bu yazıda, bu soruyu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden ele alacağım; güncel araştırmalar, meta-analizler ve somut örneklerle anlamlandırmaya çalışacağım. Dilin Bilişsel Temelleri Jüri kelimesi günlük Türkçede sıkça kullanılır. Mahkeme bağlamında oluşturulan “değerlendirme grubu” anlamına gelir. Ancak bilişsel psikolojiden baktığımızda, bir kelimenin “Türkçe” olup olmadığı yalnızca sözlük…